در قلب عملیات پیچیده پالایش نفت، پدیده خوردگی به عنوان یک تهدید همیشه حاضر، می‌تواند ضمن ایجاد مخاطرات ایمنی، اختلال در فرآیند تولید و افزایش هزینه‌های سنگین تعمیر و نگهداشت، پایداری عملیاتی را با چالش مواجه کند. در این میان، اداره بازرسی و حفاظت فنی پالایشگاه تهران با اتخاذ رویکردی پیشگیرانه، داده‌محور و مبتنی بر استانداردهای روز صنعت نفت، مدیریت یکپارچه این ریسک را به كمك ساير ادارات پالايشگاه بر عهده دارد. از آنجا كه پديده هاي خوردگی نتیجه برهم‌کنش ده‌ها پارامتر در شرایط واقعی بهره‌برداری است، مقابله با آن نيز نیازمند نگاهی نظام‌مند و فرابخشی است.
مهديه عرب كارشناس مواد و كنترل كيفيت اداره بازرسي و حفاظت فني اظهار داشت: بخشي از فعالیت‌های این واحد، به انتخاب، ارزیابی فنی و بکارگیری مواد شیمیایی بازدارنده خوردگی و رسوب‌زدا برای سیستم‌های حیاتی پالایشگاه مانند آب‌های خنک‌کننده (مدار باز و بسته)، سیستم هاي تولید و توزیع بخار و مسیرهای بالاسری واحدها اختصاص دارد. این انتخاب بر اساس مشخصات فنی دقیق، تجارب قبلی، سوابق مصرف در سایر پالایشگاه‌ها و صنايع بزرگ کشور، مشورت با متخصصان و به‌ویژه نتایج آزمایشگاهی و پژوهشگاهی صورت می‌گیرد. پایش مستمر عملکرد و تنظیم میزان تزریق یا حتی تغییر نوع ماده شیمیایی بر اساس داده‌های عملیاتی، از وظایف روزانه ماست.
وی به ارائه گزارش‌های منظم به مدیریت به عنوان ابزاری کلیدی اشاره کرد و افزود: این گزارش‌ها تصویری شفاف و مبتنی بر داده از وضعیت موجود، ریسک‌های بالقوه و اقدامات پیشنهادی ارائه می‌دهند تا تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی‌های کلان بر پایه اطلاعات واقعی و قابل اعتماد صورت پذیرد.
عرب در ادامه به نقش رنگ‌ها و پوشش‌های صنعتی به ‌عنوان یکی دیگر از ارکان اصلی حفاظت فنی، به‌ویژه برای مخازن ذخیره و سطوح داخلی و خارجی تجهیزات پرداخت و اظهار داشت: انتخاب پوشش مناسب، بر مبنای استانداردهای معتبر ملی و بین‌المللی و با درنظرگرفتن شرایط محیطی، نوع سیال، دوره بهره‌برداری و الزامات ایمنی انجام می‌شود. هدف نهایی، دستیابی به عملكرد بلندمدت، امکان بازرسی به‌موقع و کاهش هزینه‌های چرخه عمر تجهیز است.
وی همچنين به نقش فعال بخش مواد و کنترل کیفیت در فرآیندهای تدارکاتی نیز اشاره کرد و گفت: تدوین الزامات فنی و شرایط خصوصی مناقصات مواد شیمیایی و پوشش‌ها، تهیه معیارهای ارزیابی و امتیازدهی فنی پیشنهادهای دریافتی، از مسئولیت‌های این بخش است.
عرب خاطرنشان کرد: علاوه بر این، به منظور افزایش تنوع و کیفیت منابع تأمین و بهره‌گیری از توان شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی، بخشی از فعالیت‌های ما به انجام آزمایش‌های میدانی و ارزیابی عملکرد مواد شیمیایی و پوشش‌های نوآورانه اختصاص دارد. در صورت تأیید عملکرد این مواد در شرایط واقعی پالایشگاه، آن‌ها به عنوان گزینه‌های جدید وارد چرخه تأمین می‌شوند.
این کارشناس اداره بازرسی فنی با اشاره به نقش بازرسان در دوره‌های تعمیرات اساسی تصریح کرد: در این فرصت طلایی، وضعیت خوردگی تجهیزات و کارایی سیستم‌های پوششی به دقت بررسی می‌شود. بر اساس نتایج، اقدامات اصلاحی و پیشگیرانه برای جلوگیری از تکرار آسیب‌ها و ارتقای شرایط بهره‌برداری طراحی و اجرا می‌شود. این چرخه بازخورد، موتور محرک بهبود مستمر سیستم مدیریت خوردگی در پالایشگاه است.
وی در خاتمه تاکید کرد: رویکرد پیشگیرانه اداره بازرسی فنی پالایشگاه تهران، با تمرکز بر مدیریت یکپارچه ریسک خوردگی، نه تنها به عنوان عاملی برای تضمین تداوم تولید است، بلکه به عنوان یک “مرکز سودآوری غیرمستقیم” از طریق کاهش هزینه‌های عملیاتی و افزایش عمر تجهیزات، نقش آفرینی می‌کند.